Srinivasa Ramanujan Kimdir?

1887 yılında Hindistan’ın Madras kentine yakın bir yerlerde doğan Ramanujan’ın ailesi Hindistan’da var olan kast sisteminin en tepesinde yer almaktaydı. Buna rağmen maddi durumları çok da iç açıcı değildi. Ramanujan hayatı boyunca büyük bir matematik dehası olarak anıldı. Özellikle Sayılar Teorisi alanında yaptığı çalışmalar, geliştirdiği teoremler çok fazladır.

Srinivasa Ramanujan küçük yaşlarından itibaren matematik yarışmalarında ve okulunda kendini göstermiştir. Madras Üniversitesinden burs kazanmıştır. Fakat matematiğe olan tutkusu yüzünden diğer derslerini ihmal etmiş ve ertesi yıl bu bursu kaybetmiştir. Söylenene göre evden kaçmış, bir süre hiç çalışmamış hatta evden dışarı dahi çıkmamıştır. Bu döneminde zamanının çoğunu özensiz teorilerin ve formüllerin yazıldığı bir kitabı okuyarak ve matematik üzerine düşünerek geçirmiştir. Bu sürede kendince teoriler yazmış, kitapta ispatları yazılmayan bazı formülleri ispat etmiştir.

Ramanujan’ın matematik bilgisi (çoğunu kendi başına çalışarak öğrenmiştir) şaşırtıcıydı. Matematikteki modern gelişmelerden neredeyse hiç haberdar olmamış olsa da, kesirleri devam ettirme ustalığı, emsali olmayan bir matematikçi çalışmalarıydı.

Riemann serisini, eliptik integralleri, hipergeometrik seriyi, zeta fonksiyonunun fonksiyonel denklemlerini ve kendi ıraksak seriler teorisini geliştirdi. Öte yandan, periyodik fonksiyonlardan, ikinci dereceden denklemlerin klasik teorisinden veya Cauchy teoreminden haberdardı buna rağmen matematiksel bir kanıtın ne tür bir anlam ifade ettiğine dair çeşitli bulanık fikirleri vardı. Çok parlak olmasına rağmen, asal sayı teorisi üzerine yaptığı birçok teorem de yanlıştı. Kısacası matematiksel anlamda neyin doğru neyin yanlış olduğunu tam olarak bilmeden tamamen sezgisel yollarla pek çok teorem oluşturdu veya var olan teoremleri ispatlamaya çalıştı.

Çalışmalarını çeşitli matematikçilere göndermiş bir çoğundan cevap alamamıştır. İngiltere’de yaşayan matematikçi Godfrey Hardy Ramanujan’ın çalışmalarını gelişigüzel incelemiş bazılarını anlamsız bulmuş bazılarının zaten daha önce yapıldığını fark edip bir kenara atmıştır. Daha sonra içine bir kurt düşmüş ve daha ciddi bir incelemeden geçirmiş, bazı teoremlerin gerçekten ispatlanmasının çok zor olduğunu görmüş ve Ramanujan’ı birlikte çalışmaları için İngiltere‘ye davet etmiştir. 

İngiltere’de Hardy ile çok parlak çalışmalara imza atan Ramanujan bulduğu bazı formüllerin gece rüyasında kanlı harflerle duvara yazılı olduğunu söyler. 

 

1913 yılında vereme yakalanır. 18 ay hastanede kalır. Çıktığında memleket hasreti, farklı yemek kültürü, iklim değişikliği gibi sebeplerden dolayı intihara teşebbüs eder ve yeniden hastaneye kaldırılır. Hastanede kaldığı günlerden birinde Hardy kendisini ziyarete gelir ve sohbet esnasında Hardy bindiği taksinin numarasının 1729 olduğunu söyler. Ramanujan çok ilginç der ve 1729 sayısının ne kadar özel bir sayı olduğunu o an anlar ve açıklar. Der ki: “1729 iki farklı biçimde iki sayının küplerinin toplamı olan en küçük sayıdır.” Ramanujan’ın matematiksel olarak söylediği şudur:

 1729=123+13 veya 1723=103+93

Ramanujan hastaneden çıktıktan 1 yıl sonra ülkesi Hindistan’a dönmüştür. Burada hayatının geri kalanını (yaklaşık 1 yıl) matematiğe adamış ve pek çok çalışma yazmıştır. Bunlardan birisi de meşhur “kayıp defter“dir. Ramanujan’ın kayıp halde olan bu notları çok sonra bulununca (1976 yılında) oldukça ses getirmiştir. Ramanujan’ın yazdığı bu notlar ölümünden yıllar sonra ancak ispat edilebilmiş ve günümüzde kara deliklerin hareketlerini anlamaya yardımcı olarak kullanılmaktadır. Yaşadığı dönemde kendisi hakkında “Ramanujan diyorsa doğrudur” sözü söylenen Ramanujan 1920 yılında Hindistan’da 32 yaşındayken hayatını kaybeder. 

       Ramanujan’ın kayıp defteri

2015 yılında Ramanujan’ın hayatını anlatan Sonsuzluk Teorisi adlı bir film çekilmiştir.

Ramanujan’ın sihirli karesi günümüzde popüler olan Ramanujan çalışmalarından sadece biridir. Karenin ve içindeki sayıların özelliği şudur:

1. Her satırın toplamı 139 eder.

2. Her sütunun toplamı da 139 eder.

3. Köşelerdeki sayıların toplamı da aynı şekilde 139 eder.

4. Çapraz olarak sayıları toplayınca yine iki tane 139 sonucuna ulaşırız.

5. Kareleri 4 eşit parçaya ayırırsak 2×2 şeklindeki bu karelerde yer alan sayıların toplamları da 139 eder. 

6. İlk satırdaki sayılar Ramanujan’ın doğum tarihini verir: 22.12.1887

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir