Paradoks Nedir?

paradokslar

Matematiğin karanlık dünyasından çıkıp biraz daha vitrinine bakalım. Paradoks, görünüşte doğru gibi görünen ifadelerin aslında yanlış olması ya da tam tersi olan durumlar bütünüdür. Çok saçma bir tanım. Çok daha anlaşılır bir örnekle açıklayacağım paradoksu;

“Bildiğim tek şey var; o da hiç bir şey bilmediğimdir” 


Sokrates’in meşhur bir sözü. Biraz düşünürseniz bazı sorular gelir akla. Sokrates hiçbir şey bilmediğini söylüyor değil mi ama cümlenin başında bildiğim tek şey diyor. Yani bilmediğini bildiğini söylüyor. Biraz kafanız mı karıştı. Paradoksa uğramış olabilirsiniz:)

Yazınsal olarak değil resim olarak da bazı paradoks ifade eden durumlar vardır. Örneğin sol tarafta gördüğünüz resim paradoks örneğidir.
Bu konu matematikçileri uzun yıllar meşgul etmiştir. Paradokslar matematiğin bir açığı mıdır yoksa harika bir özelliği midir yıllardır tartışıladursun biz bir kaç resim daha paylaşalım.

paradoks örnekleri

paradoks resimleri

Bilinen meşhur bazı paradoksların sahibi Zenondur. Yunanlı bir filozof olan Zenon bir hikaye anlatıyor, Aşil ile kaplumbağanın hikayesi. Aşil isimli biriyle kaplumbağanın yarışı. Bu yarışın adaletsiz olacağını düşünenler kaplumbağanın daha önde başlaması gerektiğini söylerler. Yavaş olan kaplumbağa Aşil’in önünden yarışa başlar.Bu nokta da Zenon söze girer ve Aşil’in kaplumbağa’yı asla yakalayamayacağını savunur. Şöyle der;

Kaplumbağayı yakalayabilmesi için , Aşil’in önce kaplumbağanın yarışa başladığı ilk noktaya erişmesi gerekir. Aşil bu noktaya vardığında ise kaplumbağa biraz daha ilerde olacaktır. Şimdi Aşil kaplumbağanın bulunduğu bu yeni noktaya ulaşmalıdır. Aşil kaplumbağanın bulunduğu bu yeni noktaya vardığındaysa kaplumbağa biraz daha ilerlemiş olacaktır. Çünkü kaplumbağa hiç durmamaktadır.Bu böyle sürüp gider ve Aşil kaplumbağaya hiçbir zaman yetişemez.

Gerçek hayatta böyle olmaz diye düşünebiliriz. Zaten Zenon da Aşil’in kaplumbağayı yakalayacağını biliyor fakat gördüğümüzün gerçek olmadığını, duyularımızın bizi aldattığını iddia ediyorlar. Bu iddialarını da yukarıdaki gibi birkaç paradoksla açıklamaya çalışmışlar. Matematiksel açıklamasını yine pas geçiyorum uzun uzadıya araştırmak isteyenler kitapları karıştırabilirler. Hatta birkaç paradoks daha söyleyim araştırıp üzerinde düşünmeye değer olan.

İlki beklenmeyen idam paradoksu ya da idam paradoksu olarak da geçer. Diğeri Zenon’un havadaki okun hareket etmediğini söylediği paradoks. Son olarak da Girit paradoksu olarak bilinen bir paradoks var. Araştırmak iyidir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir