Henri Poincare Kimdir?

Tam adıyla Jules Henri Poincaré 29 Nisan 1854’da Fransa’da dünyaya gelmiş ünlü matematikçi ve fizikçidir. Çok parlak bir kariyeri olmuş ve hala anlaşılması güç olan ışık, elektrik, ısının iletilmesi, yüzey gerilimi, elektromanyetizma, gök mekaniği, hidrodinamik, termodinamik, olasılık, diferansiyel denklemler, topoloji gibi pek çok alanda eserler vermiş çalışmalar yapmıştır.

Poincare Nancy(Nans)’da büyüdü ve Paris’te École Polytechnique‘de 1873’den 1875’e kadar matematik eğitimi aldı. Çalışmalarına Caen Madencilik Okulu’nda devam etmeden önce 1879’da Paris Üniversitesi’nden doktorasını aldı.  Öğrenciliği sırasında çok çeşitli diferansiyel denklemleri çözen yeni karmaşık fonksiyonları keşfetti. Bu büyük çalışma, Macar János Bolyai ve Rus Nikolay Lobachevsky tarafından yaklaşık 1830’da keşfedilen, ancak matematikçiler tarafından 1860’lı ve 70’li yıllara kadar kabul görmeyen Öklid olmayan geometrinin ilk “ana akım” uygulamaları arasında yer aldı. Yine 1880’li yıllarda diferansiyel denklemler ve topoloji üzerine çalışmalar yaptı.

Poincare, bir noktanın pozisyonunun çeşitli koordinatlarla belirlendiği matematiksel alanlarda (buna manifold denir) çalışmalara yöneldi. Bu tür manifoldlar hakkında çok az şey biliniyordu ve ünlü Alman matematikçi Bernhard Riemann onlardan bir nesil daha önce ima etmiş olsa da az sayıda kişi ipucunu almıştı.

Poincaré bu görevi üstlendi ve bu tür manifoldların ayırt edilebileceği yollar aradı, böylece topolojiye giriş yapmış oldu. Poincaré, her eğrinin bir noktaya kadar küçülebildiği üç boyutlu bir manifoldun topolojik olarak üç boyutlu bir küreye eşdeğer olup olmadığını sordu. Bu problem cebirsel topolojide en önemli çözülmemiş problemlerden biri haline geldi. Günümüzde bu problem Poincaré varsayımı olarak bilinir. Grigori Perelman, 2006 yılında üç boyut için öne sürülen teoriyi kanıtladı. Bu başarıları Fields Madalyası ile ödüllendirildi. Poincare’in Analysis Situs eseri yayınlandığında(1895), artık cebirsel topolojinin babası olarak anılmasında bir sakınca kalmadı.

Bir matematikçi sanmaz fakat bilir. İnandırmaya çalışmaz çünkü ispat eder. Güveninizi beklemez. Belki dikkat etmenizi ister. —Henri Poincare

Poncare’in matematiksel fizikteki başarısı da Hertz ve Lorentz’in elektromanyetik çalışmalarında yoğunlaşmasıyla başlar. Ardından 1905 yılında elektronların hareketleri üzerine bir yazı kaleme almıştır.

Bu yıllarda halk için genel eserler de kaleme almıştır. Bu eserlerinden bazıları:

1. Science and Hypothesis – Bilim ve Hipotez 
2. The Value of Science – Bilimin Değeri
3. Science and Method – Bilim ve Yöntem

Birçok bakımdan Poincaré’in etkisi olağanüstüydü. Yukarıda yazdığımız tüm konular günümüzde hala oldukça faal olan yeni matematik dallarının oluşturulmasına yol açtı ve çok sayıda daha teknik sonuca katkıda bulundu. 

Bunun yanında sosyal yaşamında bu yaptıklarının etkisi zayıf kaldı. Etrafına çok fazla öğrenci çekemedi ve ondan sonra gelen genç nesil Fransız matematikçiler ona saygılı bir mesafede kaldılar. Özel ve genel görelilik devrimlerinden sonra Einstein’ı takdir etmemesi, fizikteki çalışmalarının kısmen de olsa geri plana itilmesine yol açtı.

Poincaré’in yazı ve çalışmalarının çoğu, Oeuvres de Henri Poincare adıyla toplandı (1916-54) ve 11 cilt halinde yayınlandı. 17 Temmuz 1912 yılında 58 yaşında hayatını kaybetti.

Henri Poincare Matematiksel Yaratıcılık adlı denemesinde şöyle der:

“On beş gün boyunca Fuchsian fonksiyonlarına benzeyen hiçbir fonksiyon olmadıüını ispatlamaya çalıştım. O zamanlar çok cahildim; her gün masamda bir ya da iki saat boyunca oturur, bir sürü kombinasyon dener ve hiçbir sonuca ulaşamazdım. Bir akşam, her zaman yaptığımın tersine koyu bir kahve içtim ve uyuyamadım. Düşünceler kalabalıklar halinde yükselmeye başladı; çaprıştıklarını ve sabit bir kombinasyon oluşturan çiftlerin birbirine bağlandığını hissettim. Ertesi sabah, hipergeometrik serisinden gelen bir Fuchsian fonksiyon sınıfının varlığını tespit etmiştim; tek yapmam gereken sonuçları yazmak olmuştu, ki bu da yalnızca birkaç saatimi aldı.”

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir